| Dialek Kewu (Surakarta-Yogyakarta) |
Dialek Mataraman (Kediri-Madiun) |
Bahasa Indonesia |
| akhiran -ake |
akhiran -ne |
akhiran -kan |
| ngåpå |
nyapå |
kenapa |
| waé |
aé |
saja |
| têgêl |
mentålå, tegå |
tega |
| yen, nek, ale', lamun(bahasa sastra) |
nek, nak, lek, lak |
kalau |
| busak |
busêg (huruf g di ucapkan glottal) |
hapus |
| kenå |
kênèk |
terkena |
| ublak |
ublêg (huruf g di ucapkan glottal) |
aduk |
| tumplak |
tumplêg (huruf g di ucapkan glottal) |
tuang |
| nanging |
tapi, ning |
tetapi |
| åjå-åjå |
gek-gek |
jangan-jangan |
| jebulé (lebih umum), tibak'é (kadang kadang masih digunakan) |
tibak'é, tibak'nå, bak'e, bak'nå |
ternyata |
| tuwå |
tuwèk |
tua |
| sedelå |
sedilut |
Sebentar |
| jagong |
mbecek, buwuh |
pergi ke pesta perkawinan |
| njelehi, nyebahi |
nggilani, mangkelne, megelne |
menyebalkan, menjengkelkan, membosankan |
| gayêng |
nyenengne |
menyenangkan |
| lengå pèt |
lengå gas |
minyak tanah |
| mêrkengkong |
magak |
tanggung |
| kancilên |
- |
tidak bisa tidur |
| cedhak, cerak, caket(bahasa sastra) |
cêdhêg(huruf g di ucapkan glottal) |
dekat |
| pidak, idak |
idhêg (huruf g di ucapkan glottal) |
di injak |
| ngelih |
luwe, kaliren, lesu |
lapar |
| mangkat |
budhal(lebih umum), mangkat |
berangkat |
| mabur |
mibêr, kabur/mabur, mumbul |
terbang |
| kĕbak |
kebêg (huruf g di ucapkan glottal) |
penuh |
| mung,ming |
mèk,muk,ming,gur |
hanya |
| marakké, njalari |
marai, mergakne, garakne |
menyebabkan |
| isih |
isík, sik, ijík/jik |
masih, saja |
| gari |
garèk, karèk,kari |
tinggal |
| ésuk |
isuk, esuk |
pagi |
| såkå, sĕkå |
tekå, sangka |
dari |
| gagé, ndang |
ndang, gèk ndang |
cepat-cepat |
| těkå těkå (Yogyakarta) |
ujug-ujug |
tiba-tiba |
| dudu |
udu', dudu' |
bukan |
| ånå , ènèk, ènèng (Surakarta) |
ènèk, ènèng |
ada |
| rampung/bar |
bar/mari |
selesai |
| kolah |
jedhing |
kamar mandi |
| tongkrongan (istilah umum)
Hik (Sragen) angkringan (Yogyakarta) wédangan (Surakarta) |
angkringan, warung lesehan |
warung makan (gerobak) di pinggir jalan |
| peso, pangot(Sragen) |
ladhing, peso, glathi |
pisau |
| tibå, jeblok(Sragen) |
cêblok (benda/manusia) , tibå (hanya untuk manusia) |
jatuh |
| nganggo |
ngangge , nggawe, nggae, ngge |
pakai |
| bangět |
éram/mên/nêmên |
sangat |
| senajan |
masiyå |
walaupun |
| nganṭi, ngasi, ngantek |
sampèk, ngasi |
sampai |
| diantemi |
ditonyoni, diantemi |
dipukul |
| mudheng |
dhòng, mudheng |
paham |
| mĕngko |
êngko |
nanti |
| siṭík (siṭék) |
saithik/thithik/sithik |
sedikit |
| apík (apék) |
apik,uapik |
bagus |
| cilík (cilék) |
cilik |
kecil |
| wíngi / kala wingi |
dhék wingi, dhék ingi |
kemarin |
| níng, nang, ing |
níng, nang, ndik |
di |
| marang, mring, menyang |
nyang |
ke / kepada |
| bali (lebih umum), mulíh (jarang dipakai) |
mulíh (lebih umum), balek, laut |
pulang |
| lungå / minggat |
lungå / ngalíh |
pergi |
| undangké |
celukne, parakne |
panggilkan |
| puyèng, mumět |
ngelu (lebih umum), mumet |
pusing |
| mriyang |
grêgês, gêring |
tak enak badan |
| diuripi / diurupké |
dikakné / diurupné / diempakne |
dinyalakan |
| gori |
tèwèl(di daerah Pati juga menggunakan kata ini) |
nangka muda |
| oglangan (Surakarta) |
jegleg, jegrek, anjret |
mati lampu |
| awit,wiwit |
lekas |
mulai |
| pancen, nyata |
terah,tarah,tanah,nyatu |
memang |
| mbisu |
jegidhek, meneng cep, mbisu |
sengaja diam |
| wadhuh |
peh, yungalah |
aduh |
| ngapusi |
blithuki (madiun raya), ngapusi |
berbohong |
| gedhe |
gedhi |
besar |
| suwe |
suwi |
lama |
| katon (formal), ketok (informal) |
ketok |
nampak |
| wadon (formal), wedok (informal) |
wedok |
perempuan |