| Jawa Indramayu |
Jawa standar (Solo–Yogya) |
Glosa |
| kita, reang, kula, isun
|
aku, kulå, ingsun |
saya |
| têk |
tak, dak |
kata ganti orang (aku, saya) |
| sira, ko, sampéyan
(Contoh: sira wis mangan durung ?) |
sampéyan, kowe |
kamu |
| dika
(Contoh: dika wong endi?) |
panjenengan, ndiko |
anda |
| deweke |
deweke, deke |
dia |
| -réyang, kita, -isun
(Contoh: bukune réyang, bukune kita) |
-ku |
akhiran aku |
| -ira, -nira
(Contoh: bukunira, umahira) |
-mu (Contoh: bukumu, umahmu-nirå (jarang digunakan) |
akhiran kamu |
| baé |
waé |
saja |
| aran |
jênêng, aran |
nama |
| arêp, garêp |
arêp (ngoko)
badhe (krama) |
akan |
| dau, nêmbé, tas
(Contoh: dau bae tangi) |
nêmbé, tas |
baru saja |
| maning |
manéh, manéng |
lagi |
| manjing
(Contoh: mene gah manjing ning umahe kita) |
mlêbu |
masuk |
| metu |
metu (ngoko)
mêdal (krama) |
keluar |
| mari, mandhêg |
mandhêg |
berhenti |
| mangan |
mangan, madhang |
makan |
| ngupai, ngêmai,
(Contoh: arep têk pai es gelem belih ?) |
ngêwéi, menehi, ngênei |
memberi |
| ning
(Contoh: reang lagi ning dermayu) |
ning, nang |
di / ke |
| wekna, paiaken, wekaken |
wenehna |
berikan |
| puhjaré
(Contoh: puhjare sira bae) |
sekarêpé, åpå jaré |
terserah |
| cak, jajal |
jajal |
coba |
| olih |
oléh |
dapat |
| laka, ora ana |
ora ånå, ora enek |
tidak ada |
| parêk |
cêrak, cêdhak |
dekat |
| marêki, marani |
marani, nyêdaki |
menghampiri / mendekati |
| gulati, golati, luru
(Contoh: wis têk gulati tapi laka) |
goléki |
mencari |
| dhikit, dhingin, dhipit
(Contoh: reyange arep turu dhipit) |
dhisik, dhimin |
dulu |
| ngulu |
dhisik |
duluan |
| kosi |
nganti, ngasi |
hingga |
| ora, bli, bêlih |
ora |
tidak |
| wêruh |
wêruh, ngêrti |
tau |
| blolih, ora olih |
ora oléh |
tidak boleh |
| blènak, ora enak |
ora enak, ora ecå |
tidak enak |
| bêli pati, ora pati |
ora pati |
tidak terlalu |
| jokot, ngêmét, jukut |
jupuk, jukuk |
ambil |
| tiba |
tibå |
jatuh |
| tampa |
tåmpå, narimå |
terima |
| bêngén |
biyén |
dahulu |
| mêndak |
kêpêthuk (ngoko)
kêpêndhak (krama) |
bertemu |
| toang |
dalan mbulak |
jalan panjang dan sepi dikelilingi sawah |
| kédêr |
bingung, liwung |
bingung |
| têkang |
têkan |
sampai |
| klalén |
lali, klalén |
lupa |
| kanda |
kåndå, ngomong |
berbicara |
| kiwé |
kiwå |
kiri |
| kiyên, kih |
iki, ki |
ini |
| ênyah |
ênyoh |
nih |
| kuwên, iku, kuh |
kuwi, iku |
itu |
| kaên, ika |
kae |
itu (jauh) |
| kéné, méné |
kéné, mréné |
sini |
| kana, mana |
kånå, mrånå |
sana |
| kêpriwén, priwen |
kêpiyé, piyé |
bagaimana |
| dêlêng, pandêng |
dhelok, dêlêng, sawang |
lihat |
| jor |
jar |
biar |
| dudu, séjén |
dudu, bedå, seje |
bukan |
| masih |
isih,taksìh, ijih |
masih |
| kêmpong, ngêlih |
luwé, ngêlìh |
lapar |
| mêlas |
mêsakké, melas |
kasihan |
| mêngkénén, kénén |
ngéné, mangkéné |
begini |
| mengkonon, konon |
ngono, mangkono |
begitu |
| ambir, bagén, éndah, soke, bari, |
amprih, gén, bén |
biar, agar, supaya |
| bari
(Contoh: tuku kopi bari ngudud) |
sambi / nyambi |
sembari, sambil |
| miyang, mangkat |
mangkat |
berangkat |
| sing
(Contoh: reang sing dermayu) |
såkå, sakìng |
dari |
| bêluk |
celuk, ngundang, nyêluk |
memanggil |
| kêcêluk |
kondang |
terkenal |
| nok/sênok, sênang |
gênduk, tolé/nang |
sapaan perempuan dan laki-laki |
| yayu |
mbakyu |
kakak perempuan |
| aang, kakang |
kakang, kang mas |
kakak laki-laki |
| bokat, bokatan |
mbok mênåwå |
barangkali |
| baka, yén, lamun
(Contoh: baka beli gelem mah ora apa apa) |
yén, nek, lamun (jarang digunakan) |
jika |
| batur |
kåncå, batùr |
teman |
| setitik |
sathithik, sithik |
sedikit |
| sukiki |
sesuk |
besok |
| sêkiên |
saiki |
sekarang |
| êntok |
êntek |
habis |
| ngêrungu, kêrungu |
krungu |
mendengar |
| arêpan, adêpan |
ngarêp, ngarepan |
depan |
| gêdang |
gêdhang |
pisang |
| gêlis |
gêlis, cêpêt |
cepat |
| turu |
turu (ngoko)
saré, tilêm (krama) |
tidur |
| adoh |
adoh (ngoko)
tebìh (krama) |
jauh |
| adus |
adùs (ngoko)
siram (krama) |
mandi |
| angel |
angel (ngoko)
seså (krama) |
susah |
| amba |
åmbå, bawerå (ngoko)
wiyar (krama) |
luas |
| ayam |
pitìk, ayam |
ayam |
| dudu |
dudu (ngoko)
sanes (krama) |
bukan |
| dêmên |
tresna, dhêmên |
cinta |
| sing |
sìng, kang |
yang |
| wayah |
wayah (ngoko)
wanci (krama) |
waktu |
| lor |
lor (ngoko)
ler (krama) |
utara |
| kidul |
kidùl (ngoko) |
selatan |
| wetan |
wetan, etan |
timur |
| kulon |
kulon (ngoko)
kilen (krama) |
barat |
| katon |
katon, ketok (ngoko)
kêtingal (krama) |
terlihat |
| tonggoni, enteni |
tunggoni, enteni |
tunggu |
| takon |
takon (ngoko)
tanglêd (krama) |
tanya |
| awan |
awan (ngoko)
sontên (krama) |
siang |
| ana |
ånå , enek (ngoko)
wontên (krama) |
ada |
| aja |
åjå (ngoko)
ampun (krama) |
jangan |
| bêras |
bêras (ngoko)
uwos (krama) |
beras |
| balik |
bali, mulìh (ngoko)
wangsul (krama) |
pulang |
| eling |
elìng (ngoko)
emut (krama) |
ingat |
| kabeh |
kabeh (ngoko)
sêdåyå (krama) |
semua |
| sedulur |
sedulur (ngoko)
sêdherek (krama) |
saudara |
| due |
duwe, darbe (ngoko)
gadhah, kagungan (krama) |
punya |
| lunga |
lungå (ngoko)
tindhak, kesah (krama) |
pergi |
| lanang |
lanang (ngoko)
jalêr (krama) |
lelaki |
| lara |
lårå (ngoko)
gêrah (krama) |
sakit |
| melu |
melu (ngoko)
ndherek (krama) |
ikut |
| rumasa |
rumangsa |
merasa |
| sêga |
sêgå (ngoko)
sekùl (krama) |
nasi |
| wadon |
wadon, wedok (ngoko)
estri (krama) |
perempuan |
| jaluk |
jaluk (ngoko)
nyuwun (krama) |
minta |
| jaba |
jåbå (ngoko)
jawi (krama) |
luar |
| jero |
jero (ngoko)
mlêbêt (krama) |
dalam |
| jaré |
jaré (ngoko)
tirosé (krama) |
katanya |
| kudu |
kudu (ngoko)
kêdah (krama) |
harus |
| êndas, sirah |
sirah
êndas (hanya untuk hewan) |
kepala |
| endi |
endi (ngoko)
pundi (krama) |
mana |
| gêlêm |
gêlêm (ngoko)
kêrså, purun (krama) |
ingin/mau |
| karo |
karo (ngoko)
kalihan (krama) |
dengan |
| kaya |
kåyå (ngoko)
kados (krama) |
seperti |
| kêlambi |
klambi (ngoko)
raksukan (krama) |
baju |
| lawas, suwe |
suwe, lawas |
lama |
| têka |
têkå (ngoko)
rawuh, dugi (krama) |
datang |
| pada |
pådå (ngoko)
sami (krama) |
sama |
| pira |
pirå (ngoko)
pintên (krama) |
berapa |
| durung |
durung, urung (ngoko)
dereng (krama) |
tunggu |
| wis |
uwis, wis (ngoko)
sampun (krama) |
sudah |
| tuku |
tuku, tumbas |
beli |
| udan |
udan (ngoko)
jawah (krama) |
hujan |
| wani |
wani (ngoko)
wantun (krama) |
berani |
| wêdus |
wêdhùs (ngoko)
mêndhå (krama) |
kambing |
| gawa |
gåwå (ngoko)
bêktå (krama) |
bawa |
| mêkaya, molah, mênggawé |
nyambut gawé, mêgawé |
bekerja |
| pragat, bubar |
rampung, bar |
selesai |
| sêngit |
gêthing |
benci |
| dodok |
lungguh |
duduk |
| glendeng |
sambat |
mengeluh |
| guri |
buri, guri |
belakang |
| mêndhêg |
dhodhok |
duduk jongkok |
| mêlaku |
mlaku |
berjalan |
| kunyuk, kêthèk |
munyùk, kêthèk |
monyet |
| rega |
regå (ngoko)
rêgi (krama) |
harga |
| sanja |
tilìk, sanjang |
mengunjungi |
| têmbêlèk |
têlèk, têmbêlèk |
kotoran hewan |
| tlepong |
tlethong |
kotoran sapi |
| toli |
bar ngono |
lalu |
| kêduhung, keloas, mêngkêl |
kêduwùng, mangkêl |
kecewa |
| kêtuwon |
nelångså, kêtuwon |
sedih |
| kênyoh |
mamah |
kunyah |
| kênang, karna |
krånå, mergané |
karena |
| kiwé |
kiwå |
kiri |
| kuwu |
lurah |
kepala desa |
| lêbu |
balé deså |
balai desa / balai kelurahan |
| laki, rabi, bojo |
bojo |
suami, istri |
| lakine reyang, lakine kita |
bojoku |
suami ku |
| rabine reyang, rabine kita |
bojoku |
istri ku |
| anak, bocah |
anak, bocah, lare, yogå |
anak |
| putu |
putu |
cucu |
| sabrang |
lombok |
cabai |
| kêtangguan |
konangan, kêruhan |
ketahuan |
| kabêran |
kêbênêran |
kebetulan |
| bobad |
ngapusi |
bohong |
| genae |
gone, gene |
tempatnya |
| gulêt, tukaran |
gelut, tukaran |
bertengkar |
| dake, deke |
duwek'e, wek'e, dek'e |
kepunyaan |
| kaligane |
ujug-ujug |
tiba-tiba |
| pêgot |
pêdhot |
putus |
| srawat |
sawat |
lempar |
| gêburena |
jêburnå |
tenggelamkan di air |
| laut |
segårå, laut |
laut |
| kêngulu |
bantal, ganjêl sirah |
bantal |
| sangkane |
mangkane, mulane |
maka dari itu |
| sada |
rådå |
agak |
| ngurupi, murupan |
ijolan, urupan |
bertukar |
| kari-kari |
pungkasan, keri-keri |
akhir |
| kari |
kari |
tinggal / sisa |
| mung |
mung, gur |
hanya |
| mêlang |
sumêlang |
gelisah, khawatir |
| (se)delat maning, mêngko dipit |
(se)dhelå, mêngko disik, kosik, sik |
sebentar lagi |
| nyupang |
pêsugihan |
menambahkan kekayaan dengan jalan haram |
| rêrasan |
rasan-rasan |
menggosip |
| gêrigis |
tlêthik, grimis |
gerimis |
| gigir |
gêgêr |
punggung |
| bayian, babaran |
babaran |
lahiran |
| mimi |
mak, biyung, ibu |
ibu |
| mama, bapa |
råmå, bapak |
bapak |
| ngrongokaken, ngrongokna |
ngrungokake (ngoko)
mirêngakên (krama) |
mendengar |
| ngomongaken, ngomongna |
ngomongake (ngoko)
ngomongaken (krama) |
membicarakan |
| ngejoraken, ngejorna |
ngejarke, ngumbarake (ngoko)
ngejaraken, ngumbaraken (krama) |
membiarkan |
| siji |
siji |
satu |
| loro |
loro |
dua |
| têlu |
têlu |
tiga |
| papat |
papat |
empat |
| lima |
limå |
lima |
| enem |
enem |
enam |
| pitu |
pitu |
tujuh |
| wolu |
wolu |
delapan |
| sanga |
sångå |
sembilan |
| sêpuluh |
sêpulùh |
sepuluh |
| sêwêlas |
sêwêlas |
sebelas |
| selikur |
sêlikùr |
dua puluh satu |
| selawe |
selawe |
dua puluh lima |
| sekêt |
sekêt |
lima puluh |
| satus |
satùs |
seratus |
| sewu |
sewu |
seribu |