Prasasti Ukir Negara II
Prasasti Ukir Negara II menyebutkan bahwa pada bulan Posha tahun saka 1120 (1198 M) Sri Digjaya Resi memberi anugerah kepada Dyah Liswa ( Gajayana) berupa rumah dan tanah dengan ukuran luas dihitung dalam istilah ”jung” disertai keterangan batas-batasnya. Alasan atau sebab-sebab diturunkannya anugerah tidak disebutkan. Prasasti ini ditulis oleh Mpu Dawaman di Talun.[1]
Prasasti ini terdiri dari tiga lempeng tembaga berukuran masing-masing: 36,8 x 11 x 0,3 cm; 37 x 10,4 x 0,3 cm; dan 36,5 x 10,5 x 0,3 cm. Pada kelompok ini, dua lempeng bertuliskan 6 (enam) baris bolak balik, sedangkan lempeng ketiga bertuliskan 5 (lima) baris di sisi belakang.
Lempeng pertama
Prasasti Ukir Negara II lempeng pertama berbunyi:
Bagian depan
//0// wirastu //0// i sakakala. 1120 // sakakala nira jigyaya reni, tatkala wargga pamota
inugrahanira makanaran deh limpa, inugrahan denira raja risi, pomahanira deh
limpa winku wakul kakusta denira, manetan kidul in umah tkin juran pluk, sumenka tkin keger we
tanin sakrida malan, akalihan wacid lawan macu pasabhanira doh limpa, 20 makanaran i
gyin sawah bhatara buyut, 4, jun , mandala, 1, jun , wetanin pare pare, 2, jun, pajan, lor,
1, jun , lagundi, 4 jun kidulin umah makaran in gadol damalan , 1, jun , i jbug, 1, jun , weta
Bagian belakang
nin pasar i wuradunan, dallu, 4, jun , kidul i umah wetanin umah, i bulan , tlan , geger, makanaran in watu
kalem, betok tlun geger kallihan wcid lawan bah ndanin, pajjun, 22, jun , drewya haji , ma
7 papadan kan apit dalan, jun , kulwan i human dagal, 5, pucan 1 jun i kisi, 1 jun wu
ddho, 9, jun , nayuga, 13, jun , kulwan i human dagal, 5, jun , ludun 2, jun , ahulul harahara drewa
haji ma 1, padanpan , kidulin umah i bulenu 4 jun , drewya haji ma 1, kawaren
1, jun , drewya haji, ma 2, palihatan, 6 jun , drewya haji, ma 10, kateninan, 2 jun ,
Lempeng kedua
Prasasti Ukir Negara II lempeng kedua berbunyi:
Bagian depan
drwya haji, ma 2, kalawara, 11 jun , drewya haji, 8, madanta, 20 jun ,dina
yuran pakaruanan, 9 jun , dinayuan gaga rin sukalila makanaran watu kuma
lasa samankana lebak sasima nira dyah limpa, ikan panugraha nira srarada re
pi jun sira dyah limpah, satus jun , 30, muwaharik nira dyah limpa i para wise
ya satagan kanuruhan, pinuruhan, pinupunaken waru gunun makanaran redi leger kre
pan hayyun, ma 1, tadah, kku 1, gigil, ma 1, tadah, ku1, banusni, ma 1, tadah, ku 1,
Bagian belakang
panahatan, ku 1, tadah, sa 1, kabanlan, ma 1, tadah, ku 1, Ibu, ma 1, tadah, ku 1,
paniwen, ma 1, tadah, ku 1, kawal, ma 1, tda, ku 1, bubur, ma, 1, ta
dah, ku 1, gupura, ma 1, tadah, ku 1, sumpud, ma 1, tadah, ku, 1, dadus
ma, 1, tadah, ku 1, magaga, ku 1, wijila wasayatagan tingin, //10//mawa
tagan patan, hwaran, ma, 1, tadah, ku 1, ckan , ku 2, tadah, sa 2, tinambahan ku
2, tadah, sa 2, wla, ku 2, tadah, sa 2, padugan, ku 3, tadah, sa 3, junan, ku
Lempeng ketiga
Prasasti Ukir Negara II lempeng ketiga berbunyi:
Bagian depan
3, tadah, sa 3, wanwa baru, ka 3, tadah, sa 3, gadan , ku 3, tadah, sa 3, talon, ku
2, tadah, sa 3, wijil i tagan, patan //0// muwah tagan dungulan dama
lan , ku 3, tadah, sa 3, papani, ku 3, tadah, sa 3, manisiwi, ku 3, tadah, sa 3, swaswa, ku 3,
tadah, sa 3, sagengen , kku 3, tadah, sa, ku 3, tadah, sa 3, kukubah, ku 3, ta
dah, sa 3, sagengen , ku 3, tadah, sa, 3, tintwa, kku 3, tadah, sa 5, ma 6, ku 3, wi
jilin tagan dungulan //0// muwuh katagon palakan sawadah, ma 1, tadah,
Bagian belakang
tadah ku gdahan, ku 3, tadah, sa 3, paniwen, ma 1, tadah, ku 1, tatangalur
ku 3, tadah ku sa 3, magaga, ku 1, harika warga pamotah kasila para wisa
tagan kanuruhan //0// i saka 1120 posya kamasa tithi sasti wu, pa,
ca, nin wariga sampun sinurat rin talon denpu dawaman tuntun wres sasih
tabda wara //0// on nama siwaya, ba, ta, a, i,
Prasasti Ukir Negara III
Prasasti Ukir Negara III menyebutkan bahwa Sri Dingkas Resi memberi anugerah kepada Dyah Limpa, Dyah Mgat, Dyah Duhet dan Dyah Rinami, masing-masing diberi tanah sima disertai hak-hak istimewa. Antara lain untuk memberikan budak, makanan-makanan istimewa hak mengatur denda dan lain-lain. Aturan hukum bagi masing-masing. Dyah Duhet mendapatkan sima di Gonggang, Dyah Tinami mendapatkan sima di rumah. Selain itu ada pemberian hadiah kepada rakyat Pamotoh dan lain-lain. Prasasti ditutup dengan kutukan bagi mereka yang melanggarnya. Disebutkan bahwa salah seorang Rakryan Patang Juru yang bernama Dyah Limpa dan tinggal di Gasek (kini sebuah dukuh di Desa Karangbesuki, Kecamatan Sukun, Kota Malang) wilayah Pamotoh mendapat hadiah tanah dari Sri Maharaja. Penyerahan ini diwakili oleh Rakryan Pamotoh dan Rakryan Kanjuruhan. Tanah yang dihadiahkan itu di antaranya tanah di sebelah timur tempat berburu yang bernama Malang.
Prasasti ini terdiri dari empat lempeng tembaga berukuran masing-masing: 36,5 x 10,5 cm; 36,6 x 10,5 x 0,3 cm; 35,5 x 10,4 x 0,3 cm; dan 36,7 x 10,3 x 0,3 cm. Lempeng pertama, kedua, dan ketiga bertuliskan 6 (enam) baris bolak balik, sedangkan lempeng keempat hanya bertuliskan 5 (lima) baris di satu sisi saja.
Lempeng pertama
Prasasti Ukir Negara III lempeng pertama berbunyi:
Bagian depan
byakta sira jijaya rese mananugrahi i sira dyah limpa, dyah mgat, dyah duhet dyah
tinami, samankana kweh nira inanugrahan denira jijaya reni, Iwirnin pananugraha
nira pakyanan rakyan pamotah, kawnan-wnannira, manuluna pujut, gadin ma
cabol, nuniweh mapajin wulun, makampek wulun magutin hararen palanka gadin ma
pagut apajin manusuna palanka matutugena, huluguha rin pasarana, marinrina bananten
rakyan pamotah, makadulu kapujaji, makasadanan waraha, anken, we, we, Buddha
Bagian belakang
ni warigadyan, kallingana denira sri maharaja nuniweh para tanda kabeh sama muku
raken cacadan, tan kawuntat samget malandan, lece, hateher asawit kbankalan a
jnu alan hamanan rin kalanan, satada nira sri maharaja, kapalihana de rakryan
pamotah, mulih tan pamit saken kalanan, wnan naminaminan widus guntin
asu bujet, tan kna rin pakran , pakrin pakalankan , pakalinkin ,tan knar in ludan tuta
n, rah kasawur in natar, wankebunun, wnan panadaganin jojor-anru judi gawur, nita
Lempeng kedua
Prasasti Ukir Negara III lempeng kedua berbunyi:
Bagian depan
sawun , wawaran lakulaku, tungul buntulu, panjalu, tan atata siren gasek pasemuta
n gongon tumuh, nuniweh salwirma kabeh, kabuban de rakyan pamotah
tan apakaranen, kkunen yan nana napakara, kadenda de rakyan pamotah ku 1
su 5, kunen ikan llinaranan rakryan pamotah patan juru, hamikul celen salah laya
d ajunan, hamapas kapujan, gundi kaki layu, pangilinan peped, lungahin bayem sebit
t sereh lumbin sigitan, celen ginadinggdin, hanarak celen tlun puluh inalan tu
Bagian belakang
ngal, galah inalapan tungal, wrekal inalapan tungal, geren inalapan tugal,
twak mereh karun aranya, karun, mati ri wisaya, interaken i rakryan pamotah
saha, pirak, ku 2, lewasa kunen manateraken pirak, ku 2, ya tan prayatna irika
kadenda de rakyan patan juru, ka 1, su 5, muwah gundi kan nilo, wan mlanmlan , predhana managih
rink ala nin wariga pulun pujut ri harep i wuri salek, nirbagna san predhana, ri kala nin pu
ja haji, rakryan patan juru, sakala nin wado daren re gasak rink ala ni puja, baknana
Lempeng ketiga
Prasasti Ukir Negara III lempeng ketiga berbunyi:
Bagian depan
n-kakenan cinta palakwan //0// swasti saka warsatita, i saka, asaa masa, ma, wa, ca, nin, duku
t, tithi nawami krsna, sampunira jigyaya resi, manugrahani i dyah limpa rin gasak
dyah mgat i pasemutan, dyah duhet rin gongon, dyah tinami i tumuh, saka wnan nira prabhu tan a
gata rakyan patan juru managohana wnan nira prabhu //0// nabhaya nira jigyaya resi, yan hana prabhu
manukah manukih saka wnan rakryan catu juru rin gasek. Kapadrawa then dewatanya nuniweh i
kan wan kanista tan dadyawa mawah salwirnin papa kabhuktya denya. Yan paren wenkasahala de
Bagian belakang
san wodo mankana kapanguh rakryan patan juru makadi rin gasak //0// i daten rakryan pamo
toh mamupwa harik, manemwa kasapocaran mawdihan, manemwa kalasa hanar, kunen,
ikan harik apapun de rakryan wargga pamotah, tan anara tan asema, kunen yan
narasem kadenda de rakryan pamotah, ka 1, su 5, muwah wwan tinalen malo
cati 1mah rakryan pamotah tan agata manu wakna waneh rakryan pamotah ma
mupu hawu hanken tolu, salek hiharep i wuri, rakryan pamotah watan juru, ta
Lempeng keempat
Prasasti Ukir Negara III lempeng keempat berbunyi:
nin tuwiran, yen paren nalas kadmaka denin yan, samberen in glap,
halapen in pamotah,, tan katemwa phalanin nahurip, kopadra
wa denin dewata kabeh yen hana manruwat nugrahanira jija
ya reni samppun inastwaken deni dewata kabeh, astu om namo
catureswara //0//